موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 8 83 2025 04 20 بررسی اثربخشی درمان بازتوانی شناختی بر کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی / بیش فعالی 90 95 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مبینا کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب 2025 01 23 این پژوهش به بررسی تأثیر درمان بازتوانی شناختی (Cognitive Rehabilitation Therapy) بر توجه، کنترل تکانه و الگوی فعالیت مغزی کودکان دارای اختلال کم‌توجهی/بیش‌فعالی (ADHD) می‌پردازد. جامعه آماری شامل تمام کودکان دارای ADHD مراجعه‌ کرده به کلینیک روان‌شناسی روناروان تهران (سال‌های ۱۴۰۱&ndash;۱۴۰۲) بود. با روش نمونه‌گیری در دسترس و غیر تصادفی، ۴۰ نفر (۲۰ نفر در گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه کنترل) انتخاب شدند. طرح پژوهش نیمه‌تجربی با پیش‌آزمون&ndash;پس‌آزمون و گروه کنترل بود. ابزارهای گردآوری داده شامل آزمون یکپارچگی دیداری-شنیداری (IVA)، ثبت QEEG (الکتروانسفالوگرافی کمی) و پرسشنامه خودکنترلی کندال و ویلکاکسون (۱۹۷۹) بودند که پایایی آن‌ها در پیش‌آزمون و پس‌آزمون به ترتیب ۰٫۸۹۵ و ۰٫۹۷۴ برآورد شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و تک‌متغیره (ANCOVA) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که پس از حذف اثر پیش‌آزمون، بین میانگین‌های پس‌آزمون گروه آزمایش (دریافت‌کننده CRT) و گروه کنترل در سه متغیر توجه (F=11.135, p=0.004)، کنترل تکانه (F=13.251, p<0.01) و الگوی فعالیت مغزی (F=7.257, p=0.009) تفاوت معنادار وجود دارد . جزئیات تحلیل تک‌متغیره نیز نشان داد که CRT بر توجه (&eta;&sup2;=0.311, F(1,37)=10.040, p<0.001)، کنترل تکانه (&eta;&sup2;=0.264, F(1,37)=13.300, p=0.001) و الگوی فعالیت مغزی (&eta;&sup2;=0.215, F(1,37)=10.140, p=0.003) اثر مثبت و معنادار دارد. اندازه اثر‌های به‌دست‌آمده (۰٫۳۱۱، ۰٫۲۶۴ و ۰٫۲۱۵) نشان‌دهنده نقش قابل توجه CRT در بهبود این متغیرها است. در پی این یافته‌ها نتیجه‌گیری می‌شود که درمان‌های بازتوانی شناختی می‌توانند نشانه‌های کمتوجهی/بیش‌فعالی کودکان را بهبود بخشند. /downloadfilepdf/10274458