موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 9 99 2026 07 20 بازتاب حقایق فرهنگی-اجتماعی عصر غزنوی در توصیفات بیهقی از پوشش افراد بر مبنای تاریخ بیهقی 62 75 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA محمد دانشجوی کارشناسی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید باهنر بیرجند، خراسان جنوبی، ایران 2026 04 19 «تاریخ بیهقی» به عنوان یک منبع دست اول، اطلاعات ارزشمندی درباره پوشاک و کارکردهای آن در عصر غزنوی ارائه می‌دهد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر تحلیل محتوا، به بررسی و استخراج توصیفات مربوط به پوشاک، مواد اولیه، مراکز تولید، و ارتباط آن با جایگاه اجتماعی، قدرت و فرآیندهای مجازات در این متن تاریخی پرداخته است. پژوهش حاضر می کوشد به این سوال پاسخ دهد که توصیفات بیهقی از پوشش افراد چه حقایق فرهنگی و اجتماعی از عصر غزنوی را آشکار می سازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که پوشاک در این دوره، فراتر از کارکرد صرفاً ظاهری، نقشی کلیدی در ساختاربندی اجتماعی، از طریق نمایش سلسله ‌مراتب قدرت با جزئیات لباس افراد، فعالیت‌های اقتصادی، با اشاره به مراکز تولید پارچه‌های مرغوب و حتی اجرای عدالت به عنوان ابزاری برای تحقیر و تنبیه، از طریق تغییر یا حذف پوشش ایفا می‌کرده است. درک این ابعاد چندگانه، به تفسیر عمیق‌تر و جامع‌تر از جامعه و فرهنگ غزنوی کمک می‌کند. /downloadfilepdf/10727442