موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه Journal of New Achievements in Humanities Studies (Jonahs) مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 9 98 2026 06 21 مطالعه تأثیر آموزش فلسفه برای کودکان بر رشد استدلال اخلاقی، همدلی و تحمل ابهام در دانش‌آموزان پسر دوره ابتدایی شهر دهلران 72 89 FA الهام قیاسی گروه روانشناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران الهام قیاسی گروه روانشناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران رضا رحمتی نیا کارشناسی تربیت بدنی و مدیر مدارس ابتدایی رضا رحمتی نیا کارشناسی تربیت بدنی و مدیر مدارس ابتدایی علیرضا قیاسی کارشناس علوم تربیتی و آموزگار مدارس ابتدایی علیرضا قیاسی کارشناس علوم تربیتی و آموزگار مدارس ابتدایی 2026 02 28 آموزش فلسفه برای کودکان در دهه‌های اخیر به‌عنوان یکی از رویکردهای نوآورانه در تربیت شناختی، اخلاقی و اجتماعی دانش‌آموزان مورد توجه فزاینده پژوهشگران تعلیم و تربیت قرار گرفته است. این رویکرد با تأکید بر گفت‌وگوی جمعی، پرسشگری هدایت‌شده، استدلال‌ورزی، شنیدن دیدگاه‌های متفاوت و تأمل درباره مسائل انسانی، بستری فراهم می‌کند که در آن کودکان نه‌تنها مهارت‌های فکری، بلکه ظرفیت‌های هیجانی و اخلاقی خود را نیز پرورش دهند. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر آموزش فلسفه برای کودکان بر رشد استدلال اخلاقی، همدلی و تحمل ابهام در دانش‌آموزان دوره ابتدایی است. این پژوهش با رویکرد کمی و با طرح نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه طراحی شده است. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر دوره ابتدایی شهر دهلران بوده و نمونه پژوهش با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه انتخاب شده است. مداخله آموزشی در قالب جلسات منظم فلسفه برای کودکان و بر پایه گفت‌وگوی اجتماعی، طرح پرسش‌های مفهومی و بحث پیرامون موقعیت‌های اخلاقی و بین‌فردی اجرا شده است. برای گردآوری داده‌ها از ابزارهای سنجش استدلال اخلاقی، همدلی و تحمل ابهام استفاده شد و داده‌ها با بهره‌گیری از آزمون‌های آماری استنباطی تحلیل گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که آموزش فلسفه برای کودکان توانسته است به‌طور معناداری موجب ارتقای استدلال اخلاقی، افزایش همدلی و بهبود تحمل ابهام در دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شود. این یافته‌ها بیانگر آن است که مواجهه نظام‌مند کودکان با گفت‌وگوی فلسفی و مشارکت در اجتماع پژوهشی، آنان را در درک چندوجهی مسائل، پذیرش تفاوت دیدگاه‌ها، تقویت قضاوت اخلاقی و مدیریت موقعیت‌های مبهم یاری می‌کند. در مجموع، نتایج پژوهش بر ظرفیت بالای آموزش فلسفه برای کودکان به‌عنوان یک مداخله تربیتی مؤثر در مدارس ابتدایی دلالت دارد و می‌تواند برای برنامه‌ریزان درسی، معلمان و سیاست‌گذاران آموزشی در جهت تقویت ابعاد شناختی، اخلاقی و عاطفی رشد کودکان راهگشا باشد. https://jonahs.ir/downloadfilepdf/32151