موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 9 98 2026 05 07 بررسی نقش سرسختی روان‌شناختی در میانجی‌گری رابطه بین اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر مدارس ابتدایی 53 71 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA محمدامین گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور زاهدان، سیستان و بلوچستان، ایران تارا گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور زاهدان، سیستان و بلوچستان، ایران 2025 12 24 پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سرسختی روان‌شناختی در میانجی‌گری رابطه بین اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر مدارس ابتدایی انجام شد. مسئله اصلی این پژوهش از آنجا اهمیت می‌یابد که اضطراب امتحان در سال‌های نخستین تحصیل، افزون بر تأثیر مستقیم بر کیفیت یادگیری و یادسپاری، می‌تواند بر اعتماد به نفس تحصیلی، انگیزش پیشرفت و سازگاری هیجانی دانش‌آموزان نیز اثر منفی بگذارد؛ با این حال، همه دانش‌آموزانی که اضطراب امتحان را تجربه می‌کنند، به یک اندازه دچار افت عملکرد تحصیلی نمی‌شوند و این امر احتمال نقش‌آفرینی متغیرهای محافظتی، از جمله سرسختی روان‌شناختی، را برجسته می‌سازد. روش پژوهش از نوع کمی و با طرح توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی میانجی‌گرانه بود. جامعه آماری پژوهش را دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی تشکیل دادند و نمونه‌ای متناسب و قابل دفاع با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مقیاس اضطراب امتحان، پرسشنامه سرسختی روان‌شناختی و شاخص عملکرد تحصیلی مبتنی بر معدل و ارزیابی آموزشی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون و مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی رابطه منفی و معنادار وجود دارد و بین سرسختی روان‌شناختی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معنادار مشاهده می‌شود. همچنین اضطراب امتحان با سرسختی روان‌شناختی رابطه منفی معنادار داشت. نتایج تحلیل میانجی‌گری نشان داد که سرسختی روان‌شناختی به‌صورت معناداری بخشی از اثر اضطراب امتحان بر عملکرد تحصیلی را میانجی‌گری می‌کند. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که سرسختی روان‌شناختی به‌عنوان یک منبع حمایتی درونی، شدت آثار منفی اضطراب امتحان را بر عملکرد تحصیلی کاهش می‌دهد و توجه به آن در برنامه‌های آموزشی، مشاوره‌ای و مداخلات مدرسه‌محور ضروری است. /downloadfilepdf/39648