موسسه انتشارات بین المللی چتر اندیشه مجله دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی 2588-6967 6 66 2023 11 20 پارادیم‌ شهرسازی اسلامی‌، وقف‌ و حفظ‌ محیط‌ زیست‌ 129 138 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA محمدرضا استادیار دانشگاه آزاد اسلامی تهران، مرکز دانشکده ادبیات و علوم انسانی 2023 09 21 شهر اسلامی‌ از مفاهیم‌ کاربردی تمدّن در قرون وسطی‌ است‌ که‌ بخش‌ عظیمی‌ از جهان شاهد شکل‌گیری گسترده شهرهای اسلامی‌ بود. ظهور اسلام موجب‌ انقلاب در شهرسازی و مرحله ‌ای اساسی‌ تکامل‌ آرمانی‌ در تاریخ‌ شهرسازی جهانی‌ است‌. تحولات ابتدایی‌ شهرسازی در آمایش‌ سرزمین‌ مدینه‌ با ایجاد مؤسسات تمدّنی‌ به‌ وسیله‌ پیامبر(ص) موجب‌ پیدایش‌ نخستین‌ نمونه‌ آرمانشهر اسلامی‌ گردید. وقف‌ و حسبه‌ دو رکن‌ اصلی‌ تشکیلات اسلامی‌، از عوامل‌ پیش ‌برد و حفظ‌ نهضت‌ شهرسازی در دوره اسلامی‌ و نقش‌ اساسی‌ در حفظ‌ محیط‌ زیست‌ انسانی‌ و تداوم فرهنگ‌ و تمدّن اسلامی‌ داشته‌ است‌. مبانی‌ نظری آرمان شهر اسلامی‌ در متون مقدس اسلامی‌ در سطح‌ گستردهای مطرح شده است‌. اما اینکه‌ شهرهای اسلامی‌ چه‌ مقدار به‌ آرمان شهر اسلامی‌ نزدیک‌ شده اند از مسایلی‌ است‌ که‌ همواره موجب‌ انجام تحقیقاتی‌ گردیده که‌ زمینه‌ پیدایش‌ آرمان شهر اسلامی‌ را ممکن‌ است‌ فراهم‌ سازد. /downloadfilepdf/895011