کارکنان به عنوان ارزشمندترین دارایی هر سازمان نیازمند آموزش‌های مستمر برای رفع کاستی‌ها در دانش و مهارت‌ها می‌باشند. شاخص آموزش و توسعه نقش مهمی در عملکرد کارکنان دارد. رضایت کارکنان یک عامل کلیدی در بهره‌وری، تعهد شغلی و جابجایی شغلی محسوب می‌گردد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر برنامه‌های آموزش و توسعه و اجزای آن (ادارک کارکنان نسبت به آموزش و استراتژی‌ها و خط مشی‌های آموزشی) در رضایت شغلی کارکنان گمرک است. جامعه هدف شامل کارکنان گمرک پیام استان البرز (حجم نمونه 86 نفر) با روش انتخاب تصادفی- طبقه‌ای جهت توزیع پرسشنامه لیکرت بود. بر اساس نتایج به دست آمده، مدیران منابع انسانی با همکاری کارکنان، عملکرد مطلوبی در برنامه‌ریزی، تخصیص بودجه و اجرای دقیق برنامه‌های آموزش و توسعه داشتند. در سوی مقابل با توجه به رضایت ناکافی کارکنان و ایرادات اساسی در فرصت‌های ترفیع توصیه می‌گردد که در تدوین دستورالعمل‌ها تجدید نظر صورت پذیرد. همچنین یک رابطه مثبت معنی‌داری بین آموزش و توسعه و رضایت شغلی یافت شد. این نتایج می‌تواند رویکرد تازه‌ای در آموزش ضمن خدمت کارکنان گمرک ایجاد نماید.

آموزش و توسعه ادارک کارکنان نسبت به آموزش استراتژی آموزشی رضایت شغلی گمرگ.