فراتر از روش های سنتی: واکاوی مدل های نوین یادگیری برای دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری (با تأکید بر یادگیری شخص محور، فناورانه و مبتنی برپروژه)
دوره 9، شماره 101، مهر 1405، صفحات 1 - 10
نویسندگان : حسین متفکر 1، رقیه عباس پور شیرجوپشت* 2
1 - استادیار گروه علمی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 - دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی اسلامی، دانشگاه پیام نور، واحد دماوند، دماوند، ایران
چکیده :
هدف: این مقاله با هدف تبیین مدل های نوین یادگیری (شخص محور، مبتنی بر فناوری، مبتنی بر پروژه و چندحسی) برای دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری و شناسایی چالش های پیاده سازی آن ها در نظام آموزشی ایران نگاشته شده است. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی و به روش مرور نظام مند و تحلیل محتوای جهت دار انجام شده است. جامعه آماری شامل تمام مقالات، کتب و گزارش های علمی مرتبط با مدل های نوین یادگیری و ناتوانی های یادگیری در پایگاه های معتبر داخلی Magiran، SID و خارجی Springer، ScienceDirect، ERIC در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ (معادل ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳) بود. نمونه گیری به صورت هدفمند و با کلیدواژه های «ناتوانی یادگیری»، «مدل های نوین یادگیری»، «یادگیری شخص محور»، «یادگیری پروژه محور» و «فناوری آموزشی» انجام شد. در نهایت، ۴۷ منبع برای تحلیل نهایی انتخاب گردید و روش تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. یافته ها: پنج مدل نوین اصلی شناسایی شد: ۱) یادگیری شخص محور با تأکید بر نقشه های یادگیری فردی؛ ۲) یادگیری مبتنی بر فناوری (واقعیت افزوده، پلتفرم های تطبیقی)؛ ۳) یادگیری مبتنی بر پروژه؛ ۴) یادگیری چندحسی (دیداری، شنیداری، حرکتی)؛ و ۵) یادگیری ترکیبی (تلفیقی از آموزش حضوری و مجازی). مهم ترین چالش های پیاده سازی نیز عبارت بودند از: کمبود منابع فناورانه در مدارس (به ویژه در مناطق دورافتاده)، نصاب های آموزشی غیرمنعطف، نقص در سیستم های ارزشیابی، و نیاز مبرم به آموزش مداوم معلمان. همچنین کمبود انگیزه و خلاقیت در روش های سنتی و عدم تعامل اجتماعی کافی، از دلایل کلیدی ناکارآمدی روش های سنتی گزارش شد نتیجه گیری: مدل های نوین یادگیری ابزاری قدرتمند برای بهبود کیفیت آموزش دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری به شمار می روند؛ مشروط بر آنکه نظام آموزشی از انعطاف لازم در برنامه درسی، سرمایه گذاری مناسب در فناوری و توانمندسازی مستمر معلمان برخوردار شود.